Ospa wietrzna u dzieci

313546-child-880x583

Ospa wietrzna, nazywana też wiatrówką, jest popularną chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Jak bardzo jest groźna, czy warto na nią szczepić, jakie są jej typowe objawy i na czym polega leczenie – na te pytania odpowiadamy w naszym artykule.

Ospa jest jedną z najbardziej zaraźliwych wirusowych chorób. Zakłada się, że 9 na 10 osób, które miały kontakt z kimś zarażonym, również zachoruje. Najbardziej podatne są dzieci w wieku przedszkolnym. Czy jest się czego bać?

Przyczyny

Ospa roznoszona jest głównie drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt z krostkami, ale także poprzez ubrania czy zabawki, których dotykało chore dziecko. Jej przydomek „wietrzna” czy potoczna nazwa „wiatrówka” wynikają z łatwości, z jaką wirus unosi się z prądami powietrza, co sprzyja dużej liczbie osób zakażonych. Wywołuje ją wirus VZV (varicella zoster virus), ten sam, który odpowiada za zachorowanie na półpaśca.

Prawie 100 procent zakażeń dotyczy dzieci w wieku 1-15 lat, przez co żłobki, przedszkola i szkoły stają się ogniskami zapalnymi choroby. Rzadko chorują na nią niemowlęta, a to dzięki utrzymywaniu się odporności nabytej w okresie prenatalnym od mamy, jednak ochrona ta po pewnym czasie mija.

Przebieg

Jedną z przyczyn tak dużej zaraźliwości ospy jest fakt, że dziecko (lub dorosły) zaraża innych już na 2-3 dni przed wystąpieniem u niego objawów, czyli zanim w ogóle zorientujemy się, że coś mu jest. Przestaje zarażać dopiero po przyschnięciu i odpadnięciu ostatnich strupków. Od zetknięcia się z wirusem do pojawienia się objawów mija od 10 do 21 dni, średnio wylęganie choroby trwa 14 dni. Następne 10-14 dni trwa okres, w którym dziecko ma objawy chorobowe.

Objawy

Pierwszym objawem wiatrówki jest gorączka, zwykle niezbyt wysoka. Jednak każdy organizm jest inny i podwyższona temperatura może być stanem podgorączkowym ale może też dojść do 40 stopni (szczególnie w przypadku dorosłych). Dziecko może skarżyć się na ból głowy, być ospałe, zmęczone, mieć ogólnie obniżone samopoczucie. Po 1-2 dniach na ciele dziecka pojawiają się plamki, z których tworzą się charakterystyczne grudki. Zamieniają się one w pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, by docelowo stać się strupkami i odpaść po ok. 2 tygodniach.

Wysypka, choć dotkliwie swędząca, może być niewielka i pojawić się wyłącznie na plecach i brzuchu. Czasem jednak obejmuje całe ciało, w tym narządy płciowe, odbyt, twarz, nawet powieki i wnętrze ust. Jeśli wykwity pojawią się na spojówkach, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż grozi to uszkodzeniem wzroku.

Wysypka zwykle pojawia się w kilku lub kilkunastu rzutach, dlatego na ciele dziecka często znajdują się wykwity na różnym etapie rozwoju. Za koniec choroby możemy uznać stan, gdy nie pojawiają się już nowe rzuty zmian skórnych, a wszystkie dotąd powstałe strupki odpadły.

Leczenie, łagodzenie objawów, pielęgnacja

Leczenie ospy, która przebiega bez powikłań, polega głównie na leczeniu objawowym i przynoszeniu ulgi choremu dziecku. Podajemy więc leki obniżające gorączkę oraz preparaty łagodzące swędzenie. Jest to szczególnie ważne, bo rozdrapywanie wysypki prowadzi do rozwoju nadkażenia i powstawania blizn. Możliwe, że wtedy konieczna będzie terapia antybiotykowa.

Zalecenia:

  • Podajemy leki przeciwgorączkowe (najlepiej na bazie paracetamolu).
  • Smarujemy krostki roztworem gencjany lub eozyną, można zastosować specjalne kremy przeciwwirusowe.
  • Przy wyjątkowo uporczywym swędzeniu lekarz przepisze lek przeciwhistaminowy, czasem nawet uspokajający, by dziecko mogło przespać noc.
  • Stosujemy krótkie kąpiele odkażające z zastosowaniem nadmanganianu potasu (do kupienia w aptece), woda powinna mieć kolor jasnoróżowy. Wycieramy delikatnie – dotykając skóry dziecka, nie pocierając. Po każdej kąpieli zmieniamy ręcznik na czysty.
  • Często zmieniamy ubrania i pościel.
  • Pilnujemy, by dziecko miało krótko obcięte paznokcie i często myło ręce, zaś najmłodszym dzieciom warto dodatkowo zakładać na noc bawełniane rękawiczki.
  • W przypadku pojawienia się wykwitów w obrębie jamy ustnej stosujemy lekką dietę, łagodne smaki (unikamy kwaśnego) i delikatne przyprawy.
  • W przypadku objęcia wysypką genitaliów, ulgę przynoszą nasiadówki z rumianku.
  • Podajemy dziecku dużo płynów.

Ramka: Pamiętaj! Dziecko do 12. roku życia nie może przyjmować leków przeciwgorączkowych na bazie  kwasu acetylosalicylowego, czyli np. aspiryny. Koniec ramki

Powikłania i zagrożenia

Ospa nie jest szczególnie niebezpieczną chorobą, o ile dotknie ogólnie zdrowe dziecko w wieku przedszkolnym czy szkolnym. Jest jednak kilka grup, dla których zachorowanie może być groźne.

Ospa może być szczególnie niebezpieczna dla:

  • noworodków i niemowląt. Rzadko zdarza się, by na nią chorowały, bo mają naturalną ochronę nabytą od mamy. Jednak nigdy nie można mieć pewności, czy ochrona jeszcze działa, a małe dzieci charakteryzują się niską odpornością.
  • osób z obniżoną odpornością, które chorują na choroby przewlekłe, takie jak nowotwory, cukrzycę, mukowiscydozę, AIDS.
  • kobiet w ciąży, które nie chorowały na ospę. Należy wtedy zastosować leki, które łagodzą przebieg choroby. Może ona zagrażać płodowi szczególnie w pierwszych 10 tygodniach ciąży.

Powikłania, które mogą towarzyszyć ospie, należą do rzadkości, jednak jeśli do nich dojdzie, mogą być groźne nie tylko dla zdrowia, ale i dla życia. Konsekwencją ospy mogą być powikłania neurologiczne, np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie żołądka i jelit, zapalenie płuc, mięśnia sercowego, ropne zakażenia skóry a w wypadku przyszłych mam nawet wady rozwojowe u dziecka.

Ramka: Jeśli planujesz ciążę, nie chorowałaś na ospę, a masz w domu przedszkolaka – poważnie przemyśl zaszczepienie się przeciwko tej chorobie. Koniec ramki

Odporność

Praktycznie nie zdarza się, żeby dziecko, które przeszło ospę wietrzną ponownie na nią zachorowało. Wirus może jednak uaktywnić się po latach i wywołać półpasiec. Wirus nie ginie bowiem całkowicie i w chwili spadku odporności może się „obudzić”. Półpasiec jest chorobą dużo bardziej uciążliwą, gdyż atakuje mięśnie, co jest bardzo bolesne.

Szczepienia

Przeciwko ospie można się zaszczepić. Nie jest to szczepienie obowiązkowe, więc jako takie jest płatne. Dziecko można zaszczepić od 9. miesiąca, dawkę trzeba powtórzyć w odstępie minimum 6 tygodni. Szczepić można osobno lub w pakiecie ze szczepieniami obowiązkowymi. Pomimo szczepienia dziecko może zachorować na ospę, jednak przejdzie chorobę dużo łagodniej.

0 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Zajęcia dodatkowe

or

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?